Aydın'da Hukuk Bürosu olarak faaliyet gösteren Elgit'te sizler için Boşanma Davası Geri Çekilebilir mi? konusu kapsamlı şekilde açıklandı, inceleyebilirsiniz.
Evlilik birliğinin temelinden sarsılması veya kanunda belirtilen diğer özel boşanma sebeplerine dayanılarak açılan boşanma davaları, eşlerin hayatında psikolojik, sosyolojik ve hukuki anlamda derin izler bırakan süreçlerdir. Ancak dava süreci devam ederken taraflar, evliliklerine bir şans daha vermek, aralarındaki sorunları çözmek veya farklı gerekçelerle davaya devam etmek istemeyebilirler. Tam bu noktada, boşanma davası geri çekilebilir mi sorusu hukuki bir mesele olarak karşımıza çıkmaktadır. Türk Medeni Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde, açılmış olan bir boşanma davasının iptali veya geri çekilmesi elbette mümkündür. Ancak bu işlemin hukuki sonuçları, nasıl yapılacağı ve hangi aşamalarda geçerli olacağı büyük bir dikkatle incelenmelidir.
Hukuk sistemimizde "davayı geri çekmek" ifadesi genellikle halk arasında kullanılan bir tabir olmakla birlikte, hukuki terminolojideki tam karşılığı davadan feragat işlemidir. Feragat, davacının açmış olduğu davadaki talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi anlamına gelir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) madde 307'ye göre feragat, davacının talep sonucundan vazgeçtiğini mahkemeye tek taraflı olarak bildirmesidir.
Bir boşanma davasında feragat, davacı eşin, boşanma talebinden ve bu talebe bağlı olan fer'i nitelikteki (nafaka, velayet, maddi ve manevi tazminat gibi) isteklerinden vazgeçmesi demektir. Feragat, tek taraflı bir hukuki işlemdir. Yani davacının, boşanma davasından vazgeçme iradesini mahkemeye sunması yeterlidir; davalı eşin bu duruma onay verip vermemesi veya feragati kabul edip etmemesi hukuken bir önem taşımaz. Mahkeme, feragat beyanını aldığı anda davayı esastan reddeder ve yargılama sona erer.
Boşanma davasını geri çekmek isteyen kişilerin en çok karıştırdığı iki kavram "davadan feragat" ve "davayı geri alma" kavramlarıdır. Bu iki işlemin hukuki sonuçları birbirinden tamamen farklıdır.
Davayı geri alma (HMK Madde 123), davacının açmış olduğu davayı, davalının açık rızası ile geri almasıdır. Davayı geri alma işleminde, dava hiç açılmamış sayılır ve ileride aynı sebeplere dayanarak yeniden dava açma hakkı saklı kalır. Ancak davayı geri alabilmek için, davalı tarafın rızası şarttır. Eğer davalı rıza göstermezse, dava geri alınamaz.
Öte yandan, davadan feragat işlemi kesin bir hükümdür. Feragat eden taraf, davasından tamamen vazgeçmiş sayılır ve bu vazgeçme kesin hükmün hukuki sonuçlarını doğurur. Feragat halinde, davalının rızası aranmaz. Ancak en önemli fark şudur: Davasından feragat eden kişi, feragat ettiği tarihe kadar olan geçmiş olaylara dayanarak tekrar boşanma davası açamaz. Çünkü hukuk sistemimizde feragat, geçmiş olayları "affetmiş" veya en azından "hoşgörü ile karşılamış" sayılmak anlamına gelir.
Boşanma davasını iptal etmek isteyen taraf, bu iradesini mahkemeye resmi yollarla bildirmek zorundadır. Sadece sözlü olarak eşine veya çevresine davadan vazgeçtiğini söylemek hukuki bir sonuç doğurmaz. Feragat işlemi iki farklı şekilde gerçekleştirilebilir:
İlk yöntem, mahkemeye yazılı bir davadan feragat dilekçesi sunmaktır. Bu dilekçe, davanın görüldüğü Aile Mahkemesine hitaben yazılmalı, dosya numarası eksiksiz belirtilmeli ve "davadan feragat ettiğimi beyan ederim" şeklinde açık, net ve şarta bağlı olmayan bir ifade içermelidir. Dilekçenin altında mutlaka ıslak imza bulunmalıdır.
İkinci yöntem ise, mahkemede duruşma esnasında sözlü olarak feragat beyanında bulunmaktır. Duruşma sırasında hakim karşısında "davamdan feragat ediyorum" şeklinde beyanda bulunulması ve bu beyanın duruşma tutanağına geçirilerek altının imzalanması ile de boşanma davası geri çekme işlemi tamamlanmış olur. Şarta bağlı feragat geçerli değildir. Örneğin; "eşim bana şu kadar para verirse davadan feragat ederim" gibi bir beyan mahkemece kabul edilmez ve feragat geçersiz sayılır.
Anlaşmalı boşanma davası geri çekilebilir mi sorusu, eşlerin boşanma protokolü imzalayıp mahkemeye başvurmasının ardından barışmaları durumunda sıklıkla gündeme gelir. Türk Medeni Kanunu'na göre, eşler evlilik birliğini en az bir yıl sürdürmüşlerse, mahkemeye birlikte başvurarak veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesiyle anlaşmalı olarak boşanabilirler.
Anlaşmalı boşanma davası açıldıktan sonra, duruşma gününe kadar veya duruşma esnasında eşlerden biri anlaşmalı boşanmaktan vazgeçebilir. Anlaşmalı boşanmada hakimin tarafları bizzat dinlemesi ve iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi şarttır. Bu nedenle, duruşma günü eşlerden biri mahkemeye gitmezse veya mahkemeye gidip "ben boşanmaktan vazgeçtim" derse, anlaşmalı boşanma gerçekleşmez.
Bu durumda, davacı taraf davasından tamamen feragat edebilir ve davayı sonlandırabilir. Eğer davacı taraf feragat etmez ancak anlaşmalı boşanma koşulları da bozulursa (örneğin taraflardan biri protokolden vazgeçerse), dava mahkeme tarafından doğrudan reddedilmez; dava çekişmeli boşanma davasına dönüşür. Çekişmeli davaya dönüştükten sonra davacı taraf yine dilerse davasından feragat hakkını kullanabilir.
Evlilik birliğinin temelinden sarsılması, zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk veya akıl hastalığı gibi nedenlere dayanan çekişmeli boşanma davaları uzun süren ve yıpratıcı süreçlerdir. Çekişmeli boşanma davasını geri alma işlemi, davanın her aşamasında mümkündür.
Davacı eş, dava sürecinde eşiyle uzlaşması, çocuklarının menfaatini gözetmesi veya delillerini yeterli görmemesi gibi sebeplerle davasından feragat edebilir. Çekişmeli davalarda genellikle karşılıklı suçlamalar üst boyuttadır. Bu nedenle feragat eden tarafın, feragat ettiği tarihe kadar olan tüm iddialarından vazgeçtiğini ve eşinin o tarihe kadar olan kusurlarını hukuken affetmiş sayılacağını çok iyi bilmesi gerekir. Çekişmeli boşanmada feragat eden davacı, mahkemeye vereceği tek bir dilekçe ile dosyayı esastan kapatma hakkına sahiptir. Davalı taraf "hayır ben boşanmak istiyorum, davanın reddedilmesini istemiyorum" dese bile, asıl davacının feragati ile dava düşer. Davalının boşanma talebi varsa, kendisinin ayrıca bir boşanma davası açması veya önceden açtığı bir karşı dava varsa ona devam etmesi gerekir.
Bir davanın açılmasından kesinleşmesine kadar geçen süre uzun bir yargılama faaliyetini gerektirir. Boşanma davası iptal etme süresi ile ilgili en net hukuki kural şudur: Davadan feragat, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. Yani dava dilekçesinin mahkemeye verilmesinden itibaren, mahkemenin karar vermesi, kararın istinaf edilmesi ve hatta Yargıtay'a temyize gönderilmesi aşamalarında dahi feragat mümkündür.
Dilekçelerin teati aşamasında (dava dilekçesi, cevap dilekçesi, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri verilirken), ön inceleme duruşmasında, tahkikat aşamasında (tanıkların dinlendiği, delillerin toplandığı süreç) veya sözlü yargılama ve karar aşamasında davacı davasından feragat edebilir. İlk derece mahkemesi olan Aile Mahkemesi hakimi kararı açıklamadan önce feragat dilekçesi sunulursa, hakim davayı "feragat nedeniyle reddeder". Karar duruşmasında sözlü olarak feragat edilirse tutanağa geçirilir ve yine dava reddedilir.
İlk derece mahkemesi kararını verdikten sonra, kararı beğenmeyen taraf dosyayı İstinaf mahkemesine taşıyabilir. İstinaf aşamasında davadan vazgeçme, hukuken mümkündür. Eğer dosya Bölge Adliye Mahkemesinde (BAM) incelemedeyken davacı asıl davasından feragat ederse, HMK maddeleri gereği İstinaf Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararını kaldırır ve feragat nedeniyle davanın reddine karar verir. İstinaf aşamasında sadece "istinaf talebinden feragat" ile "davadan feragat" birbirine karıştırılmamalıdır. İstinaftan feragat ederseniz yerel mahkeme kararı kesinleşir; ancak davadan feragat ederseniz yerel mahkemenin verdiği boşanma kararı ortadan kalkar ve dava hiç açılmamışçasına reddedilir.
Dosya İstinaf mahkemesinden de geçip Yargıtay'a taşınmışsa, Yargıtay aşamasında boşanmadan feragat etmek de mümkündür. Hüküm henüz kesinleşmediği için davacı taraf feragat iradesini bir dilekçe ile bildirebilir. Yargıtay dosya incelemesi sırasında feragat dilekçesi verilirse, Yargıtay feragat hakkında bir ek karar verilmesi için dosyayı ilk derece mahkemesine geri gönderir veya kendisi hükmü bozarak feragat nedeniyle davanın reddine hükmedilmesi için dosyayı mahalli mahkemeye yollar. Sonuç olarak, karar kesinleşmeden (nüfusa boşanma olarak işlenmeden) önce her aşamada iptal işlemi yapılabilir.
Boşanma davasını geri çekmek, basit bir işlem gibi görünse de doğurduğu hukuki sonuçlar itibariyle son derece ciddidir. Feragat kararının bilinçli verilmesi gerekir.
Davanın Esastan Reddi: Feragat beyanı mahkemeye ulaştığı an dava esastan reddedilir. Yargılama süreci derhal sona erer.
Kesin Hüküm Sonucu Doğurması: Feragat nedeniyle verilen ret kararı, maddi anlamda kesin hüküm teşkil eder. Bu, davacının "feragat ettiği iddialara dayanarak" tekrar aynı davayı açamayacağı anlamına gelir.
Af veya Hoşgörü Sayılması: Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre boşanma davasından feragat etmek, eşin o tarihe kadar olan kusurlu eylemlerini (aldatma, şiddet, hakaret vb.) affetmek veya en azından hoşgörü ile karşılamak demektir. Affedilen olaylara dayanılarak ileride tekrar boşanma davası açılamaz.
Taleplerin Düşmesi: Boşanma talebiyle birlikte istenen nafaka, maddi ve manevi tazminat talepleri de boşanma davasının reddedilmesiyle birlikte kural olarak düşer.
Taraflar davadan feragat ettikten sonra yeniden sorun yaşayabilir ve boşanmak isteyebilirler. Boşanma davası iptal edildikten sonra tekrar dava açılır mı sorusunun cevabı evettir, ancak çok önemli bir şartla: Yeni açılacak dava, feragat tarihinden sonra meydana gelen yeni olaylara veya kusurlara dayanmalıdır.
Örneğin, davacı eş şiddet gördüğü için dava açmış, sonra eşiyle barışıp davadan feragat etmiştir. Bu durumda eski şiddet olayları "affedilmiş" sayılır. Davacı, sırf geçmişteki o şiddet olaylarına dayanarak bir hafta sonra tekrar dava açamaz. Ancak feragat tarihinden sonra eşi tekrar şiddet uygularsa, hakaret ederse veya farklı bir kusurlu davranışta bulunursa, bu "yeni olaylara" dayanarak yeniden boşanma davası açabilir. Ayrıca, ilk davadaki olaylar, yeni açılan davada kusur belirlemesinde dikkate alınamaz.
Bunun yanı sıra, Türk Medeni Kanunu Madde 166/4 gereğince "fiili ayrılık" nedeniyle boşanma davası açma hakkı da doğabilir. Herhangi bir sebeple açılmış boşanma davası reddedilir (feragat nedeniyle ret de buna dahildir) ve bu kararın kesinleşmesinden itibaren 3 yıl geçmesine rağmen evlilik birliği yeniden kurulamamışsa (eşler bir araya gelmemişse), eşlerden biri fiili ayrılık nedenine dayanarak boşanma davası açabilir ve bu durumda mahkeme boşanmaya karar verir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre, eşler arasında devam eden bir boşanma davasında davacının davasından feragat etmesi, eşinin davadan önceki kusurlu davranışlarını affettiği anlamını taşır. Hukukumuzda affeden tarafın, affettiği olaylara dayanarak boşanma davası açma hakkı yoktur (TMK m. 161/3 - zinada af, m. 162/3 - hayata kastta af vb.).
Bu nedenle, davadan feragat dilekçesi vermeden önce bu hususun altı kalın çizgilerle çizilmelidir. Eğer kişi, eşinin davranışlarını affetmiyor ancak sırf delil yetersizliğinden veya başka bir usuli nedenden davayı geri çekmek istiyorsa, feragat yerine HMK 123 uyarınca "davayı geri alma" yoluna gitmelidir (ancak bunun için karşı tarafın rızası şarttır) veya davayı takipsiz bırakarak dosyanın işlemden kaldırılmasını ve sonrasında davanın açılmamış sayılmasını beklemelidir (HMK 150). Feragat keskin bir kılıçtır ve geçmişi hukuken sıfırlar.
Uygulamada sıklıkla karşılaşılan durumlardan biri de eşlerin birbirlerine karşı dava açmasıdır. Davacı bir boşanma davası açar, davalı da buna cevap dilekçesiyle birlikte "karşı dava" açar. Bu durumda ortada tek bir dosya içinde görülen iki ayrı dava vardır.
Eğer asıl davayı açan eş, boşanma davasını geri alma kararı verip davasından feragat ederse, asıl dava esastan reddedilir. Ancak karşı davayı açan eş, kendi davasından feragat etmediği sürece, mahkeme karşı dava üzerinden yargılamaya devam etmek zorundadır. Asıl davacının feragat etmesi, karşı davayı otomatik olarak düşürmez. Eğer her iki taraf da boşanmaktan ve davalarından vazgeçmişse, her ikisinin de ayrı ayrı veya ortak bir dilekçeyle kendi davalarından feragat ettiklerini bildirmeleri gerekmektedir.
Birçok kişi dava süreçlerini vekilleri (avukatları) aracılığıyla yürütür. Davacı, avukatına "davadan vazgeç, dilekçe ver" diyerek davanın geri çekilmesini talep edebilir. Ancak hukuken avukatın davasından müvekkili adına feragat edebilmesi için vekaletnamesinde "feragat" yetkisinin bulunması şarttır.
HMK Madde 74 gereği, açıkça yetki verilmemişse vekil davadan feragat edemez. Bu duruma "özel yetki" denir. Noterde vekaletname düzenlenirken "ahzu kabza, sulh olmaya, davadan feragate..." gibi yetkiler özellikle vekaletnameye eklenir. Eğer avukatın elindeki vekaletnamede bu yetki yoksa, avukatın vereceği feragat dilekçesi mahkemece işleme konulmaz ve davacıdan ya bizzat gelerek beyanda bulunması ya da avukatına feragat yetkisi içeren yeni bir vekaletname çıkarması istenir. Davadan feragat kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardan türeyen çok ciddi bir yetki olduğundan kanun koyucu bu şekilde bir güvence mekanizması kurmuştur.
Teknolojinin gelişmesiyle adli işlemlerin birçoğu dijital ortama taşınmıştır. Vatandaşlar, e-Devlet ve UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) Vatandaş Portalı üzerinden dava dosyalarını takip edebilmektedir. Peki, e-devletten boşanma davası iptali yapılabilir mi?
E-Devlet veya UYAP Vatandaş Portalı üzerinden sistemde var olan bir dilekçe formatını tıklayarak tek tuşla davayı geri çekmek mümkün değildir. UYAP üzerinden dava dosyasına dilekçe gönderebilirsiniz, ancak bu dilekçenin hukuken geçerli olabilmesi için mutlaka "Elektronik İmza (e-İmza)" veya "Mobil İmza" ile imzalanmış olması gerekir. Eğer geçerli bir e-İmzanız veya Mobil İmzanız varsa, UYAP Vatandaş Portalı üzerinden evrak gönderme adımlarını izleyerek e-imzalı davadan feragat dilekçesi UYAP sistemi üzerinden mahkeme dosyasına sunulabilir. Bu durum, ıslak imzalı dilekçe vermekle birebir aynı hukuki sonucu doğurur. Eğer elektronik veya mobil imzanız yoksa, e-Devlet üzerinden fiziki imza gerektiren bu tarz bir iptal işlemi yapılamaz; bizzat mahkemeye veya bulunduğunuz yerdeki nöbetçi mahkeme aracılığıyla dilekçe vermeniz gerekir.
Boşanma davasından feragat eden taraf, hukuki olarak davanın reddedilmesine kendi iradesiyle sebep olduğu için, kural olarak yargılama giderlerinden ve eğer karşı tarafın avukatı varsa karşı taraf avukatlık ücretinden (vekalet ücreti) sorumlu tutulur.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 312'ye göre feragat eden taraf, davayı kaybetmiş gibi yargılama giderlerine mahkum edilir. Eğer davacı boşanma davası açarken peşin harç ve gider avansı yatırmışsa, mahkeme masrafları bu avanstan kesilir ve arta kalan tutar karar kesinleştikten sonra davacıya iade edilir.
Karşı tarafın kendisini bir avukat ile temsil ettiriyor olması durumu daha kritiktir. Davacı feragat ettiğinde, davalı lehine karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üzerinden nispi veya maktu vekalet ücretine hükmedilir. Ancak eğer taraflar kendi aralarında anlaşıp barışmışlarsa ve davalı taraf yargılama gideri ile vekalet ücreti talep etmiyorsa, feragat dilekçesinde "tarafların birbirinden yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi yoktur" şeklinde bir beyanla veya davalının da bu yönde dilekçe vermesiyle bu masraflardan karşılıklı olarak kurtulmak mümkündür.
Boşanma davalarında tedbir nafakası, iştirak nafakası ve yoksulluk nafakası olmak üzere farklı nafaka türleri talep edilebilir.
Dava süresince eşlerin ve çocukların barınma ve geçimi için verilen "tedbir nafakası", mahkeme aksine karar vermedikçe davanın kesinleşmesine kadar devam eder. Davacı, boşanma davasını geri çekmek suretiyle feragat ettiğinde, dava reddedilerek kesinleşir. Bu kesinleşme tarihi itibariyle bağlanmış olan tedbir nafakaları kendiliğinden sona erer. Eşlerin evlilik birliği hukuken devam ettiği için artık yoksulluk veya iştirak nafakası gibi nafaka türleri gündeme gelmez. Çünkü yoksulluk nafakası boşanma kararıyla birlikte eşe, iştirak nafakası ise velayeti kendisine verilmeyen çocuk için ödenen nafakalardır. Dava reddedildiğine göre taraflar hukuken hala evlidirler ve müşterek hayat yükümlülükleri (örneğin eşlerin birbirine bakma, ortak çocukların masraflarını birlikte karşılama yükümlülüğü) Medeni Kanun'un evlilik hükümleri çerçevesinde devam eder.
Eğer eşler barışmış ancak fiilen ayrı yaşamaya devam ediyorlarsa ve boşanma davası feragatle düşmüşse, ihtiyacı olan eş Türk Medeni Kanunu m.197 uyarınca evlilik birliği devam ederken açılan "bağımsız nafaka davası" açarak eşinin kendisine ve çocuklarına nafaka ödemesini talep edebilir.
Boşanma davası dilekçesinde, eşin kusurlu davranışları nedeniyle (örneğin aldatma, şiddet, hakaret) maddi ve manevi tazminat talep edilmiş olması olağandır. Feragat durumu, bu tazminat haklarını doğrudan etkiler.
Daha önce belirtildiği gibi, boşanma davasından feragat etmek, eşin o tarihe kadar olan eylemlerini affetmek demektir. Bu nedenle, affedilen veya hoşgörülen eylemlere dayanılarak tazminat talep edilemez. Davacı, boşanma davası iptali yaptıktan sonra, ileride "zamanında bana şiddet uygulamıştı, bunun için tazminat istiyorum" diyerek Borçlar Kanunu veya Medeni Kanun kapsamında geçmişe dönük maddi ve manevi tazminat davası açamaz. Feragat, boşanmanın eki niteliğindeki bu tazminat taleplerinden de zımnen (örtülü olarak) vazgeçmek anlamına gelir.
Eşler boşanma sürecindeyken mahkeme genellikle geçici velayet (tedbir velayeti) kararı verir. Bu süreçte çocuklar eşlerden birinde kalır ve diğer eşle kişisel ilişki günleri belirlenir.
Davadan feragat edildiğinde, evlilik birliği ve ortak yaşam hukuken devam edeceği için, evlilik içi yasal durum geri döner. Yani ana ve baba, çocuk üzerindeki velayet hakkını birlikte kullanmaya devam ederler (Müşterek velayet). Mahkemenin dava süresince vermiş olduğu geçici velayet kararı, feragat neticesinde verilen ret kararının kesinleşmesiyle birlikte kendiliğinden ortadan kalkar. Çocukla kişisel ilişki tesisi kararları da hükümsüz kalır. Çünkü kanun önünde aile bütünlüğü yeniden sağlanmış kabul edilir.
Ancak uygulamada, taraflar boşanma davasından feragat etmelerine rağmen fiilen ayrı yaşamaya devam edebilmektedir. Bu senaryoda velayet konusunda uyuşmazlık çıkarsa, eşlerden biri Aile Mahkemesine başvurarak TMK 197. madde kapsamında "ayrı yaşama hakkına dayalı olarak hakim müdahalesi" talep edebilir ve çocukların velayetinin (veya barınma hakkının) geçici olarak kendisine verilmesini isteyebilir.
Geçerli bir davadan feragat dilekçesi hazırlamak oldukça basittir ancak belirli şekil şartlarını taşıması gerekir. Dilekçe örneği genel hatlarıyla şu şekilde olmalıdır:
Başlık: İlgili Aile Mahkemesinin Adı (Örneğin: İSTANBUL 3. AİLE MAHKEMESİNE)
Dosya Numarası: Esas No: 202... / ...
Davacı: Adı, Soyadı, T.C. Kimlik Numarası ve Adresi
Davalı: Adı, Soyadı, Adresi
Konu: Davadan feragat beyanımın sunulmasıdır.
Açıklamalar: Kısa ve net tutulmalıdır. "Yukarıda esas numarası yazılı dosya ile açmış olduğum boşanma davasından kendi özgür irademle, kayıtsız ve şartsız olarak feragat ediyorum. Gereğinin yapılmasını ve davamın reddine karar verilmesini talep ederim."
Sonuç ve İstem: "Açıklanan nedenlerle, davamdan feragat etmem sebebiyle davanın reddine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim."
Tarih - İmza - İsim Soyisim
Bu dilekçenin bizzat adliyeye gidilerek mahkeme kalemine sunulması ve kimlik ibrazı ile hakime havale ettirilmesi gerekir. Posta yoluyla gönderilen imzasız veya kimlik onayı olmayan dilekçeler güvenli bulunmadığı için mahkemelerce çoğu zaman teyit edilmek üzere duruşmaya çağrılma sebebi olabilir.
Toplumsal bir yara olan aile içi şiddet sebebiyle açılan boşanma davalarının geri çekilmesi durumu, hukuki olduğu kadar sosyolojik olarak da hassas bir konudur. Fiziksel veya psikolojik şiddet mağduru eş, çeşitli baskılar, korkular veya ekonomik çaresizlikler nedeniyle boşanma davasını geri alma yoluna gidebilmektedir.
Hukuk sistemi, mahkemeye ulaşan bir feragat beyanını arka plandaki psikolojik sebepleri (açık bir tehdit veya şantaj delili yoksa) incelemeden kabul etmek zorundadır. Ancak şiddet mağduru eş, feragat iradesini baskı veya tehdit altında (ikrah) açıkladığını iddia ediyorsa, bu feragatin iptali için Türk Borçlar Kanunu'nun irade sakatlığı hallerine (yanılma, aldatma, korkutma) dayanarak dava açabilir. Tabi bunun ispatı oldukça zordur.
Ayrıca unutulmamalıdır ki, boşanma davasından feragat etmek, eşe karşı alınan 6284 Sayılı Kanun kapsamındaki "Uzaklaştırma ve Koruma Kararları"nın otomatik olarak iptal olması anlamına gelmez. Koruma kararları, şiddet ihtimali devam ettiği sürece boşanma davasından bağımsız olarak uygulanmaya devam eder. Koruma kararının kaldırılması için kişinin veya karşı tarafın ayrıca talepte bulunması gerekmektedir.
Bir davayı açmak anayasal bir hak olduğu gibi (hak arama hürriyeti), davadan vazgeçmek de haktır. Ancak devletin yargı mekanizmasını meşgul etmenin belirli hukuki ve mali sorumlulukları vardır.
Yukarıda detaylıca bahsedildiği üzere harçlar, masraflar ve karşı tarafın avukatlık ücreti bu sorumlulukların başında gelir. Bunun ötesinde, davasından feragat eden eş, evlilik birliğinin yükümlülüklerini tekrar kabul etmiş sayılır. Medeni Kanun'un eşlere yüklediği sadakat, birlikte yaşama, yardımlaşma ve dayanışma yükümlülükleri feragat sonrasında tam anlamıyla devam eder. Davadan vazgeçen taraf, evden haksız yere ayrılamaz; ayrılırsa "terk" hükümlerine tabi olur ve ileride aleyhine terk nedenine dayalı boşanma davası açılabilir.
Ayrıca davacı, sırf eşini oyalamak, hukuki sürecini tıkamak veya kötü niyetli amaçlarla sürekli olarak dava açıp feragat ediyorsa, hakkın kötüye kullanılması yasağı devreye girebilir ve karşı taraf bu kötü niyetli eylemlerden doğan maddi ve manevi zararları için ayrı bir tazminat talebinde bulunabilir.
Boşanma davası tek taraflı geri çekilebilir mi? Evet, davadan feragat etmek tek taraflı bir işlemdir. Davacının mahkemeye sunacağı geçerli bir feragat dilekçesi ile dava, davalının onayına veya rızasına ihtiyaç duyulmadan derhal sonlandırılır.
Çekişmeli boşanma davasını geri alma ne kadar sürer? Davadan feragat dilekçesinin mahkemeye sunulması ve evrakın mahkeme kalemince işleme alınmasının ardından hakim, dosya üzerinden inceleme yaparak çok kısa bir süre içinde (genellikle birkaç gün ile birkaç hafta arasında) davanın reddine dair gerekçeli kararını yazar. Süreç oldukça hızlı işler.
Anlaşmalı boşanma iptali için ne yapılmalı? Anlaşmalı boşanma kararı verilmeden önce duruşmaya gitmeyerek veya duruşmada "vazgeçtim" diyerek iptal sağlanabilir. Eğer dava açılmışsa ve duruşma günü bekleniyorsa, mahkemeye verilecek bir feragat dilekçesiyle dava tamamen iptal edilebilir.
İstinaftaki boşanma davasından feragat nasıl yapılır? Dosyanız Bölge Adliye Mahkemesinde (İstinaf) incelenirken, davanızı açtığınız İlk Derece Aile Mahkemesine veya doğrudan ilgili İstinaf dairesine vereceğiniz "davamdan feragat ediyorum" içerikli dilekçe ile işlem yapılır. İstinaf dairesi bu dilekçeyi inceleyip davanın reddine karar verir.
Boşanma davasından vazgeçme dilekçesi örneği nereden bulunur? Adliyelerin içindeki arzuhalcilerden veya internet üzerinde yer alan hukuki bilgi kaynaklarından standart dilekçe örnekleri bulunabilir. Ancak hak kaybı yaşamamak adına, her türlü dilekçe sürecinin alanında uzman bir avukat aracılığıyla yürütülmesi tavsiye edilir.
Boşanma davası iptal etme süresi var mıdır? Hukuk sistemimizde feragat için belirlenmiş kısıtlayıcı bir süre yoktur. Dava açıldığı andan itibaren, mahkeme kararı verilip bu karar kesinleşinceye (nüfusa işleninceye) kadar geçen süre zarfında, yargılamanın her aşamasında boşanma davasından feragat edilebilir.
Evlilik sürecindeki kararsızlıklar, ani gelişen barışmalar veya farklı hukuki stratejiler nedeniyle boşanma davası geri çekilebilir mi sorusunun yanıtı kesin ve net olarak evettir. Fakat bu geri çekme (feragat) eyleminin; geçmiş olayların affedilmesi sayılacağı, yeni bir dava açmak için yepyeni sebeplerin gerekeceği, masraf ve giderlere katlanma zorunluluğu doğuracağı asla unutulmamalıdır. Hukuki süreçlerin ciddiyeti göz önüne alındığında, bu tür kesin sonuç doğuran işlemlerin bir hukuk profesyoneli ile istişare edilerek yapılması, ileride doğabilecek onarılması güç zararların önüne geçilmesi açısından büyük önem arz etmektedir. Her bir feragat işleminin, evliliğin geleceği ve eşlerin hukuki hakları üzerinde kalıcı etkileri vardır.
paylaş
twittle
paylaş
paylaş