Aydın'da yer alan Elgit Hukuk Bürosu'na ait bu web sitesinde Boşanma Davası Sonrası Nüfus ve Resmi İşlemler ile ile alakalı bilgiler sizlerle paylasıldı.
Evlilik birliğinin mahkeme kararı ile yasal olarak sona ermesi, bireylerin hayatında sadece duygusal veya sosyal bir dönüm noktası değil, aynı zamanda hukuki ve idari anlamda yepyeni bir sürecin başlangıcıdır. Birçok kişi, mahkeme salonunda hakimin boşanma kararını vermesiyle birlikte her şeyin bittiğini düşünür. Ancak hukuki gerçeklikte, boşanma davası sonrası yapılması gereken çok sayıda resmi işlem bulunmaktadır. Bu işlemler zamanında ve usulüne uygun yapılmadığı takdirde, taraflar günlük hayatlarında, bankacılık işlemlerinde, seyahat planlarında veya sağlık hizmetlerinden faydalanma aşamasında ciddi bürokratik engellerle karşılaşabilirler.
Bir boşanma davasının mahkeme tarafından karara bağlanması, evliliğin o an itibarıyla hukuken tamamen bittiği anlamına gelmez. Kararın yasal olarak uygulanabilir hale gelmesi için kesinleşme şerhi alınması zorunludur. Türk hukuk sisteminde mahkemeler gerekçeli kararlarını yazdıktan sonra bu kararı taraflara tebliğ ederler. Tarafların, kendilerine tebliğ edilen bu karara karşı belirli bir yasal süre içinde üst mahkemelere (İstinaf ve Yargıtay) itiraz etme hakları bulunmaktadır.
Eğer taraflar bu yasal süreler içerisinde karara itiraz etmezlerse veya karşılıklı olarak itiraz haklarından feragat ettiklerini mahkemeye yazılı olarak bildirirlerse, mahkeme kararı kesinleşir. Mahkeme kalemi tarafından dosya üzerine "İşbu karar ... tarihinde kesinleşmiştir" şeklinde bir ibare düşülür. Buna kesinleşme şerhi adı verilir. Boşanma kararının nüfus kayıtlarına işlenebilmesi, kadının soyadının değişebilmesi, yeniden evlenme sürelerinin işlemeye başlaması ve mal paylaşımına dair hükümlerin icra edilebilmesi için bu şerhin alınması hukuken zorunludur. Kesinleşme şerhi olmadan hiçbir resmi kurum boşanmış olduğunuza dair işlem yapamaz.
Boşanma kararı kesinleştikten sonra, tarafların nüfus kayıtlarının güncellenmesi gerekmektedir. Geçmiş yıllarda vatandaşların ellerinde mahkeme kararları ile nüfus müdürlüklerine giderek bu işlemi şahsen yapmaları gerekiyordu. Ancak günümüzde dijitalleşen adalet sistemi sayesinde bu süreç çok daha hızlı ve otomatik bir şekilde yürütülmektedir.
Kesinleşme işleminin ardından, ilgili Aile Mahkemesi kalemi, boşanma kararını UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) üzerinden elektronik ortamda doğrudan Nüfus Müdürlüğü sistemlerine iletir. Nüfus Genel Müdürlüğü, mahkemeden gelen bu resmi bildirimi alır ve tarafların vukuatlı nüfus kayıt örneklerine "Boşanma" olarak işler. Bu entegrasyon işlemi genellikle mahkemenin bildiriminden itibaren birkaç gün içerisinde tamamlanır. Nüfus kayıtlarına işlenme süreci tamamlandığında, tarafların medeni hali e-Devlet üzerinden "Evli" statüsünden "Bekar" veya "Dul" (daha önceki evlilik durumlarına veya kanuni tanımlamalara göre medeni hal kısmı güncellenir) statüsüne geçer. Taraflar, e-Devlet şifreleri ile sisteme giriş yaparak "Nüfus Kayıt Örneği Sorgulama" hizmeti üzerinden boşanmanın nüfus kütüklerine işlenip işlenmediğini kolaylıkla teyit edebilirler.
Medeni halin nüfus kütüklerine işlenmesinin ardından yapılması gereken en önemli ve acil resmi işlemlerden biri kimlik yenileme işlemidir. Çünkü kişinin medeni hali değişmiş, özellikle kadınlar için soyadı değişikliği meydana gelmiştir. Eski kimlik kartlarının üzerinde yer alan bilgilerin güncel olmaması, noterlerde, bankalarda ve resmi kurumlarda yapılacak işlemlerde geçersizlik veya sistem uyuşmazlığı sorunlarına yol açar.
Kimlik yenileme işlemi için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün (NVİ) resmi web sitesi üzerinden, çağrı merkezinden (Alo 199) veya e-Devlet kapısı aracılığıyla randevu alınması gerekmektedir. Randevu gününde ve saatinde ilçe nüfus müdürlüğüne gidilmelidir.
Kimlik Yenileme İçin Gerekli Belgeler:
Mevcut (eski) Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Kartı veya Nüfus Cüzdanı.
Son altı ay içerisinde çekilmiş, ICAO standartlarına uygun bir adet biyometrik fotoğraf.
Sistem üzerinden yatırılması gereken, o yıl için belirlenmiş kanuni harç makbuzu (Harç ödemeleri randevuya gitmeden önce anlaşmalı bankalar, PTT şubeleri veya İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden yapılmalıdır).
Başvuru esnasında parmak izi doğrulama işlemi yapılır ve eski kimlik kartı iptal edilir. Yeni kimlik kartı basım merkezinde hazırlandıktan sonra, kişinin beyan ettiği ikametgah adresine PTT kargo aracılığıyla birkaç gün içerisinde güvenli bir şekilde teslim edilir. Yeni kimliğiniz gelene kadar size verilen geçici kimlik belgesi ile tüm resmi işlemlerinizi aksatmadan yürütebilirsiniz.
Türk Medeni Kanunu'na göre, evlilik birliğinin boşanma ile sona ermesi halinde kadın, evlenmeden önceki soyadına (bekarlık soyadına) geri döner. Bu işlem, boşanma kararının Nüfus Müdürlüğü sistemlerine işlenmesiyle otomatik olarak gerçekleşir; kadının bekarlık soyadına dönmek için ekstra bir dava açmasına veya özel bir talepte bulunmasına gerek yoktur.
Ancak bazı durumlarda kadın, boşandığı eşinin soyadını kullanmaya devam etmek isteyebilir. Kadının iş hayatında bu soyadı ile tanınmış olması, akademik kariyerinde bu soyadı ile yayınlar yapmış olması veya çocuklarıyla aynı soyadını taşıma isteği bu duruma örnek olarak gösterilebilir. Türk Medeni Kanunu Madde 173'e göre, kadının boşandığı eşinin soyadını kullanmaya devam etmesinde menfaati bulunduğu ve bunun boşandığı eşe bir zarar vermeyeceği ispatlanırsa, hakim kadının kocasının soyadını taşımasına izin verebilir. Bu talep, boşanma davası devam ederken mahkemeden talep edilebileceği gibi, boşanma kararı kesinleştikten sonra açılacak ayrı bir "Soyadı kullanılmasına izin" davası ile de gündeme getirilebilir.
Eğer mahkeme kadının kocasının soyadını kullanmasına izin vermemişse ve karar kesinleşmişse, kadının soyadı nüfus kütüklerinde evlenmeden önceki haline döner. Bu noktadan sonra kadının üzerine kayıtlı olan tüm resmi evrakların, diplomaların, ehliyetin, pasaportun ve banka hesaplarının yeni soyadına göre güncellenmesi zorunludur.
Boşanma sonrası sadece kadınları ilgilendiren ve resmi işlemlerde karşılarına çıkan en önemli hukuki kavramlardan biri iddet müddeti yani bekleme süresidir. Türk Medeni Kanunu Madde 132 uyarınca, evliliğin sona ermesinden (boşanmanın kesinleşmesinden veya eşin vefatından) itibaren kadının yeniden evlenebilmesi için 300 gün beklemesi gerekmektedir.
Bu kuralın temel amacı, kadının boşanma esnasında hamile olması ihtimaline karşı doğacak çocuğun soybağının (babalık karinesinin) karışmasını önlemektir. Kanun, evlilik birliği içinde veya evliliğin sona ermesinden itibaren 300 gün içinde doğan çocuğun babasının, koca olduğunu kabul eder.
Ancak günümüz tıp teknolojisi ile kadının hamile olup olmadığı kesin ve hızlı bir şekilde tespit edilebildiğinden, kadının yeniden evlenmek için 300 gün beklemesi mutlak bir zorunluluk olmaktan çıkmıştır. Eğer kadın 300 günlük süre dolmadan yeniden evlenmek istiyorsa, Aile Mahkemesine başvurarak "İddet müddetinin kaldırılması" davası açmalıdır. Mahkeme, kadını tam teşekküllü bir devlet hastanesine sevk ederek gebelik testi (Beta HCG kan testi) yapılmasını ister. Hastaneden alınan ve kadının hamile olmadığını gösteren resmi sağlık kurulu raporu mahkemeye sunulduğunda, hakim bekleme süresinin kaldırılmasına karar verir. Bu karar kesinleşip nüfus müdürlüğüne bildirildiğinde, kadın süre kısıtlaması olmaksızın yeniden evlenme işlemlerini başlatabilir. Ayrıca, boşanan eşler birbirleriyle yeniden evlenmek isterlerse de bu 300 günlük sürenin kaldırılması için mahkemeye başvurmaları gerekmektedir.
Boşanma davasında müşterek çocuk veya çocuklar varsa, mahkeme kararıyla velayet hakkı ebeveynlerden birine verilir veya ortak velayet düzenlemesine gidilir. Velayetin kimde olduğu kararı da tıpkı boşanma kararı gibi mahkeme tarafından nüfus kayıtlarına elektronik ortamda bildirilir.
Velayet hakkı kendisine verilen ebeveyn, çocuğun eğitim, sağlık, seyahat ve resmi kurumlardaki tüm işlemlerinde tek başına karar alma ve işlem yapma yetkisine sahip olur. Çocuğun ikametgahının taşınması, okul kaydının yaptırılması veya değiştirilmesi gibi işlemler velayet sahibi eş tarafından gerçekleştirilir.
Çocukların nüfus cüzdanı yenileme işlemlerinde de velayet sahibi anne veya babanın başvurusu yeterlidir. Ancak yurt dışı seyahatleri ve pasaport işlemleri konusunda çok dikkatli olunmalıdır. Çocuğa pasaport çıkartılabilmesi için kanuni temsilcisinin başvurusu gereklidir. Velayet tek bir ebeveyndeyse, diğer ebeveynin muvafakatnamesine gerek olmadan pasaport başvurusu yapılabilir ve vize işlemleri yürütülebilir. Ancak ortak velayet söz konusuysa, çocuğun pasaport çıkartabilmesi ve yurt dışına çıkabilmesi için her iki ebeveynin de noter onaylı muvafakatname (izin belgesi) vermesi yasal bir zorunluluktur. Ayrıca, mahkeme kararıyla yurt dışına çıkış yasağı gibi tedbirler konulmuşsa, bu kısıtlamaların kaldırılması için yeniden hukuki bir süreç başlatılması gerekecektir.
Boşanma süreciyle birlikte eşlerin aynı evi paylaşma durumu sona erdiğinden, taraflardan birinin veya her ikisinin birden ikametgah adresini değiştirmesi kaçınılmaz bir yasal zorunluluktur. Türkiye'de Adres Kayıt Sistemi gereğince, yerleşim yeri adresinde değişiklik olan kişilerin bu değişikliği yasal süresi içerisinde yetkili mercilere bildirmesi gerekmektedir. Genellikle bu süre, yeni adrese taşınma tarihinden itibaren 20 iş günüdür. Bu süre zarfında ikametgah değişikliği bildiriminde bulunmayan veya gerçeğe aykırı adres beyanında bulunan kişilere idari para cezası ve çeşitli kanuni yaptırımlar uygulanmaktadır.
Adres değişikliği işlemleri oldukça basitleştirilmiştir. İşleminizi şu yollarla gerçekleştirebilirsiniz:
e-Devlet Üzerinden: Taşındığınız yeni adres boş durumdaysa (yani o adreste başka birinin kaydı yoksa), e-Devlet kapısına giriş yaparak "Adres Değişikliği Bildirimi" menüsü üzerinden elektronik imza, mobil imza veya SMS doğrulama yöntemleriyle saniyeler içinde adresinizi güncelleyebilirsiniz.
Nüfus Müdürlüklerinden: Eğer taşındığınız adreste sistemde halen eski kiracının veya ev sahibinin kaydı görünüyorsa, e-Devlet üzerinden işlem yapamazsınız. Bu durumda, adınıza düzenlenmiş bir fatura (elektrik, su, doğalgaz vb.) veya noter onaylı kira sözleşmesi ile birlikte bizzat ilçe nüfus müdürlüğüne giderek adres beyanında bulunmanız gerekmektedir.
Adres güncellemesi, sadece yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda resmi tebligatların (mahkeme celpleri, vergi borçları, trafik cezaları) size doğru bir şekilde ve zamanında ulaşabilmesi için kritik bir öneme sahiptir. Eski eşinizle aynı adreste görünmeye devam etmeniz, onun borçları veya yasal sorunları nedeniyle sizin ikametgahınıza haciz gelmesine veya hukuki ihtilaflara taraf olmanıza yol açabilir.
Evlilik birliği içinde edinilen malların tasfiyesi, boşanma sürecinin en karmaşık mali ayaklarından biridir. Eşler anlaşmalı boşanma protokolü ile veya çekişmeli boşanma sonrasında açılan ayrı bir mal rejimi tasfiyesi davası ile malların nasıl paylaşılacağına karar verirler. Bu kararlar kesinleştikten sonra mal paylaşımı hükümlerinin hayata geçirilmesi gerekir.
Özellikle gayrimenkuller (ev, arsa, iş yeri vb.) söz konusu olduğunda tapu işlemleri devreye girer. Mahkeme, tapu sicilinde eşlerden biri adına kayıtlı olan bir taşınmazın, diğer eş adına tescil edilmesine karar vermişse, bu kararın icra edilmesi gerekir. Bu işlem için tapu müdürlüğüne başvurulmalıdır.
Gerekli belgeler şunlardır:
Kesinleşme şerhli mahkeme kararı (Boşanma kararı ve eğer ayrı açılmışsa mal paylaşımı kararı).
Tarafların kimlik belgeleri.
Taşınmaza ait DASK (Zorunlu Deprem Sigortası) poliçesi.
İlgili belediyeden alınacak emlak rayiç bedel belgesi (emlak vergisi borcu bulunmadığına dair yazı).
Bu belgelerle birlikte tapu müdürlüğüne müracaat edildiğinde, mülkiyetin intikali sağlanır. Devir işlemleri sırasında devlet tarafından belirlenen tapu harçlarının ilgili vergi dairesine veya anlaşmalı bankalara ödenmesi gerekecektir. Anlaşmalı boşanmalarda taraflar tapuya birlikte giderek devir işlemlerini kolayca yapabilirken, çekişmeli ve tarafların iletişim kurmadığı durumlarda mahkeme kararı, tek taraflı taleple tescil işlemi yapılmasına olanak tanır. Ayrıca, mal paylaşımı sürecinde araçların devri söz konusuysa, kesinleşmiş mahkeme kararı ile noterlere gidilerek araç tescil ve ruhsat işlemleri gerçekleştirilir.
Evlilik birliği devam ederken eşlerden biri çalışmıyor ve diğer eşin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sigortası üzerinden sağlık hizmetlerinden faydalanıyorsa (bakmakla yükümlü olunan kişi statüsü), boşanmanın kesinleşmesi ve nüfusa işlenmesiyle birlikte bu hak otomatik olarak sona erer. Sağlık hizmetlerinden kesintisiz faydalanabilmek için SGK işlemleri hızlıca yapılmalıdır.
Boşanma sonrası sigortalılık durumu şu şekillerde güncellenmelidir:
Kendi Adına Çalışma: Boşanan kişi bir iş yerinde çalışıyorsa zaten kendi sigortası üzerinden sağlık hizmeti almaya devam eder, ek bir işleme gerek yoktur.
Anne/Babanın Sigortasından Yararlanma: Boşanan kadın veya erkek, çalışmıyorsa ve şartları taşıyorsa (yaş sınırı, öğrencilik durumu veya kanunun belirlediği diğer istisnalar), anne veya babasının sigortası üzerinden sağlık yardımı almak için SGK il/ilçe müdürlüklerine başvurarak aktivasyon işlemi yaptırabilir.
Genel Sağlık Sigortası (GSS) Kapsamına Geçiş: Hiçbir sigorta kapsamında olmayan kişiler, zorunlu GSS kapsamına alınır. Bu durumda kişilerin ikametgahlarının bulunduğu ilçedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına giderek "Gelir Testi" yaptırmaları şarttır. Gelir testi sonucunda hane içindeki kişi başına düşen gelir seviyesine göre devlet kişinin primini öder veya kişi her ay belirlenen asgari GSS primini ödeyerek devlet hastanelerinden ve anlaşmalı sağlık kurumlarından faydalanmaya devam eder.
Sağlık provizyonunuzun aktif olup olmadığını e-Devlet sistemi üzerinden "SPAS Müstehaklık Sorgulama" ekranından düzenli olarak kontrol etmeniz büyük önem taşır.
Boşanma neticesinde soyadı değişen bireylerin (çoğunlukla kadınların), kimlik kartlarının yanı sıra ehliyet ve pasaportlarını da güncellemeleri yasal bir gerekliliktir. Ad ve soyadı uyuşmazlıkları, özellikle uçak seyahatlerinde, vize başvurularında ve polis çevirmelerinde kişinin karşısına ciddi problemler çıkarabilir.
Ehliyet Yenileme Süreci: Sürücü belgesini yeni soyadına göre düzenlemek için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri (NVİ) üzerinden "Sürücü Belgesi Randevusu" alınmalıdır. Randevuya giderken güncellenmiş yeni kimlik kartı, sağlık ocağından veya özel hastanelerden alınmış güncel "Sürücü Olur" sağlık raporu, biyometrik fotoğraf ve değerli kağıt ile vakıf payı harçlarının ödendiğine dair dekont ibraz edilmelidir.
Pasaport Yenileme Süreci: Soyadı değişikliği nedeniyle pasaportun yenilenmesi elzemdir. Eski pasaporttaki vizeler geçerliliğini korusa da, kimlikteki soyadı ile pasaporttaki soyadının farklı olması sınır kapılarında geçişinize izin verilmemesine yol açabilir. Pasaport yenileme işlemi için de yine NVİ üzerinden randevu alınır. Eğer mevcut pasaportunuzun geçerlilik süresi devam ediyorsa, sadece defter bedeli ödenerek süresi aynı kalacak şekilde yeni soyadınızla pasaport çıkartılabilir. Ancak eski pasaportun başvuru esnasında nüfus memuruna teslim edilmesi ve iptal ettirilmesi gerekmektedir. Yeni pasaport, basım işlemlerinin ardından ikametgah adresinize kargo ile iletilecektir. Yurt dışı seyahati planlayanların, uçak biletlerini alırken kimliklerinde yazan güncel soyadlarını kullanmaları gerektiğini kesinlikle unutmamaları gerekir. Biletteki isim ile kimlik/pasaporttaki isim uyuşmazlığı durumunda uçağa biniş reddedilmektedir.
Boşanma sürecinin ardından finansal hayatın kesintiye uğramaması için bankacılık işlemlerinin derhal güncellenmesi gerekir. Soyadı değişikliği olan tarafın, kullanmakta olduğu tüm bankaların şubelerine giderek veya dijital kanallar aracılığıyla bilgi güncellemesi yapması şarttır.
Soyadı ve İmza Güncellemesi: Yeni kimlik belgenizle banka şubenize giderek müşteri bilgi formunuzu yenilemeniz gereklidir. Aksi takdirde, eski soyadınıza gelen bir EFT (Elektronik Fon Transferi) işlemi, isim uyuşmazlığı sebebiyle hesabınıza geçmez ve göndericiye iade edilir. Ayrıca bankadaki imza sirkülerinizin de güncellenmesi gerekmektedir. Eski adınıza düzenlenmiş kredi kartları ve banka kartlarının iptal edilerek yeni soyadınızın basılı olduğu yeni kartların tarafınıza gönderilmesini talep etmelisiniz.
Ortak Hesapların ve Kiralık Kasaların Kapatılması: Evlilik süresince açılmış olan ortak banka hesapları varsa, boşanma sonrasında bu hesapların tasfiye edilmesi veya taraflardan birinin hesabından çıkarılması gereklidir. Bu işlem genellikle her iki tarafın da banka şubesinde bulunmasını veya yazılı onayını gerektirir. Aynı durum ortak kiralanmış banka kasaları için de geçerlidir. Kasanın içindeki değerlerin paylaşılması ve kasa sözleşmesinin feshedilmesi ileride doğabilecek mal kaçırma iddialarının ve hukuki süreçlerin önüne geçer.
Dijital güvenlik, ayrılık sonrası en çok ihmal edilen ancak en riskli konulardan biridir. Evlilik süresince eşler birbirlerinin şifrelerini, e-Devlet erişimlerini, mail hesaplarını veya mobil bankacılık şifrelerini bilebilir veya ortak kullanabilirler. Ancak boşanma davası sonrası bu erişimlerin tamamen sınırlandırılması hayati önem taşır.
Kişisel verilerinizin ve dijital mahremiyetinizin korunması için derhal yapmanız gerekenler şunlardır:
E-Devlet Şifresi Değişimi: E-Devlet kapısına girerek şifrenizi güçlü ve tahmin edilemez bir şifreyle değiştirmelisiniz. Ayrıca iki aşamalı doğrulama (SMS veya e-Devlet anahtar uygulaması) sistemini aktif etmeniz güvenliğinizi en üst düzeye çıkaracaktır.
İletişim Bilgileri Güncellemesi: E-Devlet, bankalar ve diğer kurumlardaki iletişim bilgilerinizde kayıtlı olan eski eşinize ait telefon numarası veya e-posta adresi varsa bunları derhal kendi kişisel bilgilerinizle güncellemelisiniz. Aksi halde mahkeme, vergi veya sağlıkla ilgili kritik bildirimleriniz eski eşinize gidebilir.
Sosyal Medya ve Mail Hesapları: Tüm sosyal medya hesaplarınızın, e-posta adreslerinizin ve alışveriş sitelerindeki üyeliklerinizin (özellikle kayıtlı kredi kartı bilgileriniz varsa) şifrelerini değiştirmeli ve kurtarma seçeneklerindeki eski eşe ait bilgileri silmelisiniz.
Boşanma mahkemesi, evliliğin sona ermesiyle birlikte tarafların mali durumlarını dengelemek veya çocukların bakımını sağlamak amacıyla nafaka ve tazminat ödenmesine hükmetmiş olabilir. Nafaka tahsili (iştirak nafakası veya yoksulluk nafakası) ve maddi/manevi tazminat alacakları, mahkeme kararı kesinleştikten sonra kendiliğinden ödenmiyorsa, alacaklı tarafın yasal takip başlatması gerekmektedir.
Borçlu eş (nafaka veya tazminat ödemekle yükümlü olan taraf) mahkeme kararına rağmen ödeme yapmıyorsa, alacaklı taraf avukatı aracılığıyla veya şahsen İcra Müdürlüklerine başvurarak "İlamlı İcra Takibi" başlatır. Mahkeme kararı (ilam) icra dairesine sunulur ve borçluya bir icra emri gönderilir. Borçlu, bu tebligattan sonra yasal süresi içinde ödemeyi yapmazsa, banka hesaplarına, maaşına, üzerine kayıtlı taşınmazlara (ev, arsa) ve araçlara haciz işlemi uygulanabilir.
Ayrıca, nafaka hükümlerine uymamanın ciddi cezai yaptırımları da vardır. Ödenmeyen nafaka borçları için alacaklının İcra Ceza Mahkemesi'ne şikayette bulunma hakkı vardır ve bu şikayet neticesinde nafaka yükümlüsü hakkında "tazyik hapsi" (disiplin hapsi) kararı verilebilmektedir. Bu nedenle, mahkeme tarafından belirlenen maddi yükümlülüklerin zamanında ve düzenli olarak (banka üzerinden, açıklama kısmına "nafaka ödemesi" olduğu belirtilerek) yapılması büyük önem taşımaktadır.
Evlilik birliği içerisinde yaşanılan ortak konutun abonelikleri genellikle eşlerden birinin üzerine kayıtlıdır. Boşanma sonrası evden ayrılan tarafın, kendi üzerine kayıtlı olan elektrik, su, doğalgaz, internet, kablolu televizyon gibi tüm aboneliklerini iptal ettirmesi son derece önemlidir.
Eğer evden ayrıldığınız halde aboneliklerinizi iptal ettirmezseniz, evde kalmaya devam eden eski eşinizin ödemediği faturalardan yasal olarak siz sorumlu olursunuz. Gecikme faizleri sizin adınıza işler, icra takibi sizin hakkınızda başlatılır ve hatta bu durum kredi notunuzun düşmesine sebep olabilir.
Abonelik iptalleri günümüzde ilgili kurumların müşteri hizmetleri, web siteleri veya e-Devlet üzerinden hızla yapılabilmektedir. İptal işlemi sonrasında, abonelik başlatılırken kurumlar tarafından alınan güvence bedelleri (depozitolar), güncel enflasyon oranında güncellenerek IBAN numaranıza iade edilmektedir. Evde kalmaya devam eden eş ise abonelikleri iptal edildiği gün ilgili kurumlara başvurarak kendi adına yeni bir abonelik sözleşmesi yapmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Boşanma davası sonrası resmi işlemlerle ilgili en çok merak edilen soruları ve hukuki süreçleri aşağıda sizler için detaylandırdık.
1. Boşanma kararı verildikten kaç gün sonra e-Devlet'e düşer? Mahkemede hakimin "boşanmalarına karar verilmiştir" demesi ile karar hemen e-Devlet'e düşmez. Gerekçeli kararın yazılması, taraflara tebliğ edilmesi, itiraz sürelerinin geçmesi ve kararın kesinleşmesi gerekir. Karar kesinleştikten sonra mahkeme bunu UYAP üzerinden nüfusa bildirir. Bu tüm süreçler, itiraz edilmemesi halinde bile ortalama 1 ila 2 ay civarında sürebilir. Nüfusa bildirim yapıldıktan sonra birkaç gün içinde e-Devlet'te güncellenir.
2. Yeni kimliğimi çıkartmak için ne kadar sürem var? Boşanma kararının nüfusa işlenmesinin ardından, özellikle soyadı değişen kişilerin makul bir süre içinde kimliklerini yenilemeleri gereklidir. Kesin ve kati bir gün sınırı kanunda belirtilmemiş olsa da, eski kimliğinizdeki bilgiler güncel olmadığı için yapacağınız ilk resmi işlemde (banka, noter, hastane) sorun yaşarsınız. Bu sebeple nüfus kayıtları güncellenir güncellenmez randevu alıp yenilemeniz tavsiye edilir.
3. Çocuğumun soyadını kendi soyadım (anne soyadı) yapabilir miyim? Türk hukukunda kural olarak çocuk babasının soyadını taşır. Ancak Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay'ın güncel kararları doğrultusunda, velayet hakkı kendisine verilen anne, haklı gerekçeleri olduğunu kanıtlayarak (çocuğun babasıyla iletişiminin olmaması, soyadı farklılığının çocuk için travma ve okul hayatında zorluk yaratması vb.) Aile Mahkemesinde açacağı bir dava ile çocuğun soyadının kendi bekarlık soyadı ile değiştirilmesini talep edebilir. Bu işlem nüfus müdürlüğünden doğrudan yapılamaz, kesinlikle mahkeme kararı gerektirir.
4. Boşanmadan sonra ikametgahımı değiştirmemezsem ne olur? Taşındığınız halde yeni adresinizi 20 iş günü içerisinde bildirmezseniz, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından hakkınızda idari para cezası uygulanır. Ayrıca resmi tebligatlar eski adresinize gider ve tebliğ edilmiş sayılır. Bu durum da hakkınızda açılan davaları, icra takiplerini kaçırmanıza ve itiraz sürelerini kaybetmenize yol açarak büyük hak kayıplarına neden olabilir.
5. Mal paylaşımı davası boşanma davası ile birlikte mi görülür? Taraflar anlaşmalı boşanıyorsa, mal paylaşımı boşanma protokolünde halledilir ve tek davada biter. Ancak çekişmeli boşanmalarda durum farklıdır. Mal rejiminin tasfiyesi davası, boşanma davasından ayrı bir davadır. Mahkeme, mal paylaşımına geçebilmek için öncelikle boşanma davasının bitmesini ve kesinleşmesini "bekletici mesele" yapar. Boşanma kesinleştikten sonra mal tasfiyesi ve tapu, banka, araç bölüşümü işlemleri karara bağlanır.
6. Boşanma sonrası eski eşime olan genel vekaletnamem iptal olur mu? Hayır, otomatik olarak iptal olmaz. Evlilik birliği içerisinde eşinize verdiğiniz genel vekaletnameler (tapu alım satım, banka işlemleri vb.) boşanma ile kendiliğinden geçersiz hale gelmez. Bu çok büyük bir risktir. Boşanma sürecine girildiğinde veya kesinleştiğinde derhal herhangi bir Notere giderek, eski eşinize verdiğiniz vekaletnameleri iptal ettirmeli (azilname düzenletmeli) ve bu durumu ilgili tapu ve bankalara bizzat bildirmelisiniz.
7. Yurt dışındayken boşanırsam Türkiye'deki nüfusuma nasıl işlenir? Yabancı ülke mahkemelerinden alınan boşanma kararları, Türkiye'de doğrudan geçerli değildir. Yabancı mahkeme kararının Türkiye'de hüküm ifade edebilmesi ve nüfusa işlenebilmesi için "Tanıma ve Tenfiz" davası açılması veya şartları taşıyorsa dış temsilciliklere (Konsolosluk/Büyükelçilik) her iki tarafın birlikte başvurarak idari yoldan tanıma işlemi yaptırması gereklidir.
8. İddet müddetini (300 günlük bekleme süresi) beklemeden dini nikah kıyabilir miyim? Türk Hukuku açısından geçerli olan tek nikah resmi nikahtır. İddet müddeti kaldırılmadan resmi makamlarca yeni bir evlilik işlemi gerçekleştirilemez. Resmi evlilik olmadan kıyılacak dini nikahların hukuki bir geçerliliği yoktur ve taraflara miras, nafaka gibi Medeni Kanun'dan doğan yasal hakları sağlamaz.
9. Çocuğumun velayeti bende, babası pasaport çıkartmasına engel olabilir mi? Eğer velayet mahkeme kararıyla tamamen size bırakılmışsa, çocuğunuz için pasaport başvurusu yaparken babasının muvafakatnamesine (iznine) ihtiyacınız yoktur. Ancak mahkeme kararı "ortak velayet" şeklinde düzenlenmişse, çocuğun yurt dışına çıkabilmesi ve pasaport alabilmesi için her iki ebeveynin de izni şarttır. Bu durumda babanın izni olmadan işlem yapamazsınız.
10. Boşandıktan sonra soyadım değişince diplomam veya mesleki belgelerim geçersiz mi olur? Hayır, üniversite diplomalarınız, mesleki sertifikalarınız veya ruhsatnameleriniz (avukatlık, doktorluk vb.) geçersiz olmaz. Ancak bu belgeleri kurumlara sunarken yanınızda mutlaka "Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği" bulundurmanız gerekir. Bu resmi belge, evlilik öncesi soyadınızı, evlilik içindeki soyadınızı ve boşandıktan sonraki soyadınızı silsile halinde gösterdiği için adınıza düzenlenmiş belgelerin size ait olduğunu kanıtlar niteliktedir. İsteğe bağlı olarak mezun olduğunuz üniversiteye başvurarak diplomanızın yeni soyadınıza göre düzenlenmesini talep edebilirsiniz, ancak bu zorunlu bir işlem değildir.
Boşanma, hayatın zorlu virajlarından biridir ve bireyler üzerinde yarattığı psikolojik yükün yanı sıra, yukarıda detaylıca anlattığımız üzere yoğun bir idari ve resmi prosedürü beraberinde getirir. Boşanma davası sonrası atılması gereken adımlar, zamanında, sırasıyla ve büyük bir titizlikle yerine getirilmelidir. Kesinleşme şerhinin alınmasından nüfus kayıtlarının düzenlenmesine, soyadı değişikliklerinden ikametgah ve SGK güncellemelerine kadar her bir aşama, aslında yeni hayatınızı hukuki ve bürokratik engellerden arındırarak sağlam temeller üzerine inşa etmenizi sağlar.
Unutulmamalıdır ki adalet sistemi ve devlet kurumları, tarafların başvurusu ve beyanı esasıyla çalışmaktadır. Haklarınızı bilmek, yükümlülüklerinizi yasal süreler içerisinde yerine getirmek, olası gecikme cezalarından ve hukuki uyuşmazlıklardan sizi koruyacaktır. Özellikle velayet, mal paylaşımı, ve nafaka tahsili gibi hayatınızın geri kalanını mali ve manevi olarak derinden etkileyecek konularda kulaktan dolma bilgilerle değil, mahkeme ilamlarına uygun ve resmi yollarla hareket etmeniz şarttır. Eğer karmaşık mülkiyet sorunları, ticari ortaklıkların tasfiyesi veya uluslararası hukuk kurallarının girdiği (yabancı eş, yurt dışı kararlarının tanınması gibi) durumlar söz konusuysa, mutlaka alanında uzman bir Aile Hukuku avukatından profesyonel destek almak, telafisi imkansız hak kayıplarının önüne geçecektir. Yeni hayatınıza başlarken, hukuki ve resmi işlemlerinizi eksiksiz tamamlamanız, geleceğe çok daha güvenli ve huzurlu adımlarla ilerlemenizin en temel anahtarıdır.
paylaş
twittle
paylaş
paylaş