MENÜ

Covid-19 ve Çalışma Hayatına Etkileri15.5.2020

Ülkemizde ilk Covid-19 vakası 10 Mart 2020 de açıklandı. Tüm dünyayı etkisine alan bu pandeminin iş hayatına bir çok olumsuz etkileri olmuştur. Bu yazımızda pandeminin ülkemiz çalışanlarına yönelik bir takım olumsuz etkilerinden bahsedeceğiz.

Covid-19 ile ilgili alınan tedbirler kapsamında bazı illerimizde sokağa çıkma yasağının uygulanmasına karar verilmiş. İşverenlerin 3 ay süre ile işçisinin iş akdini feshetmesinin yasaklanması yönünde kanun çıkarılmıştır. Bu süreçte bazı çalışanlar işverenleri tarafından ücretsiz izne ayrılarak iş akitleri askıya alınmıştır. Bu uygulamalar nedeni ile bir çok çalışanın iş hukukundan kaynaklanan haklarının neler olduğu hususunda kendilerinde tereddütler hasıl olmuştur.

Covid-19 nedeni ile rızası olmaksızın ücretsiz izne ayrılan işçi tazminat alabilir mi?

17 Nisan 2020 de Resmi gazetede yayımlanan 7244 sayılı kanunla getirilen hükümle işverenlerin 3 ay süre ile işçi çıkarması yasaklanmıştır. Bu maddenin istisnası ise, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan davranışlarda bulunmasıdır. Yani işveren bu nedenlere dayanarak söz konusu 3 aylık sürede işçisinin iş akdini feshedebilir. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymadığı iddiası ile iş akdi feshedilen işçi, aksini mahkemede ispat edip iş hukukundan doğan haklarını talep edebilir. 3 aylık işçi çıkarma hükmüne uymayan işveren veya işveren vekiline her bir işçi için aylık asgari ücretin brüt miktar kadar para cezası verilecektir. Bu süre Cumhurbaşkanı tarafından 6 ay’a kadar uzatılabilecektir.

Söz konusu kanun hükmü ile, işverenlere 3 aylık süre için işçilerinin iş akdini fesih yasağı getirilmişse de ücretsiz izne çıkarmasını engel bir hüküm getirilmemiştir. Pandemi nedeni ile işleri kötüye giden ya da alınan tedbirler kapsamında devlet tarafından  zorunlu olarak iş yerleri kapatılan bir çok işveren işçilerini ücretsiz izne ayırmıştır. Bu durum ücretli izne ayrılmayı kabul eden ve kabul etmeyen çalışanlar arasında farklı sonuçlar doğurmaktadır. Ücretsiz izne ayrılmak istemeyen işçi ücretsiz izne ayrılmak istemediğini işverenine bildirmelidir. İşveren işçinin rızasını almadan tek taraflı olarak işçisini ücretsiz izne ayıramaz. Aksi halde ücretsiz izne ayrılan işçi, iş hukukundan doğan haklarını işvereninde talep edebilir.

Bu durum Covid-19 neden gösterilerek ücretsiz izne ayrılan işçi ve işverenler için de geçerlidir. Dolaysıyla Covid-19 nedeni ile rızası olmadan iş akdi askıya alınan işçi, iş hukukundan doğan haklarını işvereninden talep edebilecektir.

Sokağa çıkma yasağı olan günlerde çalışmayan işçi ücret almayı hak kazanır mı?

Son dönemde pandemi nedeni ile ülkemizdeki bir çok ilde özellikle hafta sonları sokağa çıkma yasağı uygulanmaya başlanmış. Bazı zamanlarda 2 günlük süre daha da uzatılmıştır. Peki işveren, işçinin mücbir sebeple çalışmadığı bu günlerdeki maaşlarını eksiksiz ödemeli midir?

Bu sorunun cevabı İş Kanunu 40. Maddesinde yer almaktadır. Bu madde uyarınca zorlayıcı sebepler dolayısıyla çalışamayan veya çalıştırılmayan işçiye bu bekleme süresi içinde bir haftaya kadar her gün için yarım ücret ödenir. Bu ücrete çalışılmış günlerden sayılan hafta tatili ücreti de dahildir. Dolayısıyla Covid-19 nedeni ile alınan önlemler kapsamında sokağa çıkma yasağı uygulaması nedeni ile çalışılmayan 1 haftalık süre için işçi yarım ücret almaya hak kazanacaktır. Bu süreyi aşan günler içinse işverenin ücret ve prim ödeme zorunluluğu olmayacaktır.

Sonuç olarak; Pandemi nedeni ile alınan önlemler kapsamında 3 ay süre ile işçinin iş akdinin feshi yasaklanmış, ancak ücretsiz izne çıkarılmasına engel bir hüküm kanunda yer almamıştır.

Covid-19 nedeni ile işten çıkarılan işçi bunu kabul etmek zorunda olmayıp, kanundan doğan varsa haklarını işvereninden isteyebilecektir.

Covid-19 kapsamında uygulanan sokağa çıkma yasağı nedeni ile çalışmayan işçi ilk bir hafta için yarım ücrete hak kazanır. Sonrası için ücret talep edemez…

15.05.2020
Av. İbrahim Halil ELGİT
            
 

İlginizi Çekebilecek Diğer Makaleler

  • Ağır Cezada Suç Kavramı ve Mahkeme Avukatları
    Ağır Cezada Suç Kavramı ve Mahkeme Avukatlarından profesyonel destek almak isterseniz hemen Elgit Hukuk Bürosu numaralarını arayabilirsiniz. ...
  • Sahte Belge Kullanımı ve Cezaları
    Sahte Belge Kullanımı ve Cezaları - Belgede Sahtecilik sorunlarınızda işinin ehli, alanında uzman avukatlarımızdan en iyi destekleri alabilirsiniz. ...
  • Fazla Çalışma Konusunda İşçilerin Hakları
    İş Kanunun 63. maddesinde normal çalışma süresi (haftalık 45 saat) günde 11 saati aşmamak koşulu ile işyerinde haftanın çalışılan günlerine farklı bir şekilde dağıtılabileceği kabul edilmiştir. ...