Aydın'daki avukatlık ofisimiz sizlere Devre Mülk Dolandırıcılığı (Savcılık Şikayeti ve Para İadesi) konusu ile ilgili bu içeriği hazırladı.
Devre mülk dolandırıcılığı, son yıllarda tüketici hukukuyla ceza hukukunun kesiştiği önemli uyuşmazlık alanlarından biri haline gelmiştir. Tatil hakkı, devre tatil, devre mülk, hisseli gayrimenkul, dönemsel kullanım hakkı, tatil üyeliği veya benzeri isimler altında yapılan satışlarda tüketicilere gerçekte bulunmayan özelliklerin vaat edilmesi, sözleşmenin niteliğinin farklı gösterilmesi, tüketicinin cayma hakkının kullandırılmaması, ödenen bedellerin geri verilmemesi veya mevcut devre mülkün satılacağı söylenerek yeni sözleşmeler imzalatılması ciddi mağduriyetlere yol açabilmektedir.
Ticaret Bakanlığı da 2 Haziran 2026 tarihli güncel açıklamasında, geçmişte devre mülk satın alan tüketicilerle yeniden iletişim kurulması, devre mülkün satılacağı veya ödeme iadesi yapılacağı vaadiyle yeni işlemlere yönlendirilmeleri, vekâletname alınması, yeni bağımsız bölüm satışlarının gerçekleştirilmesi ve bazı tüketicilerin tekrar tekrar mağdur edilmesi konusunda açık uyarılarda bulunmuştur. Bakanlık ayrıca suç teşkil eden dolandırıcılık iddialarında Cumhuriyet Başsavcılıklarına başvurulması gerektiğini belirtmektedir.
Ancak devre mülk mağduriyeti yaşayan herkes açısından izlenecek hukuki yol aynı değildir. Bazı uyuşmazlıklar ağırlıklı olarak tüketici hukukuna ilişkin bir sözleşmenin iptali ve para iadesi meselesiyken, bazı olaylarda başlangıçtan itibaren hileli davranışlarla tüketicinin kandırılması söz konusu olabilir. İkinci durumda ceza hukuku açısından dolandırıcılık suçu gündeme gelebilir.
Bu nedenle savcılık şikayeti ile para iadesi talebinin birbirinden ayrılması son derece önemlidir. Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan suç duyurusu ceza soruşturmasını başlatmaya yönelikken, ödenen paranın iadesi ve sözleşmenin hukuki sonuçlarının ortadan kaldırılması için tüketici hukuku veya özel hukuk yollarının ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.
Devre mülk dolandırıcılığı şeklinde kullanılan ifade, tek başına kanunda özel olarak tanımlanmış bağımsız bir suç adı değildir. Somut olayda kullanılan yöntem ve gerçekleştirilen eylemler Türk Ceza Kanunu kapsamında dolandırıcılık veya şartları varsa nitelikli dolandırıcılık olarak değerlendirilebilir.
Türk Ceza Kanunu'nun 157. maddesinde dolandırıcılık; hileli davranışlarla bir kişinin aldatılması, onun veya başkasının zararına olacak şekilde failin kendisine ya da başkasına yarar sağlaması esasına dayanmaktadır. Bu nedenle bir devre mülk şirketiyle yaşanan her sözleşme anlaşmazlığı kendiliğinden ceza hukuku anlamında dolandırıcılık oluşturmaz. Hile, aldatma, malvarlığı zararı ve haksız yarar gibi unsurların somut olayda değerlendirilmesi gerekir.
Örneğin şirketin sözleşme tarihinde gerçekten hizmet verme niyetinde olması fakat daha sonra ekonomik sebeplerle yükümlülüğünü yerine getirememesi ile daha sözleşme kurulurken tüketiciyi gerçek dışı beyanlarla ödeme yapmaya yönlendirmesi aynı hukuki durumda değildir.
Ceza soruşturmasında özellikle satışın nasıl gerçekleştirildiği, tüketiciye hangi vaatlerin verildiği, bu vaatlerin sözleşmeyle uyumlu olup olmadığı, satışı yapan kişilerin gerçeği bilip bilmediği, benzer şekilde başka mağdurların bulunup bulunmadığı ve paranın hangi amaçla alındığı araştırılabilir.
Devre tatil ve devre mülk günlük kullanımda birbirinin yerine kullanılan ifadeler olsa da hukuki açıdan aynı sonucu doğurmayabilir.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a göre devre tatil sözleşmesi, bir yıldan uzun süre için kurulan ve tüketiciye sözleşme süresi boyunca birden fazla dönem için bir veya daha fazla gecelik konaklama imkânı sağlayan sözleşmedir.
Kanun, devre tatil hakkının şahsi veya ayni hak niteliğinde olmasının tüketicinin korunmasına ilişkin düzenlemelerin uygulanmasını engellemediğini belirtmektedir. Bununla birlikte 2022 yılında yapılan önemli değişiklikler sonucunda mülkiyet payına bağlı ayni hak oluşturulması konusunda ciddi sınırlamalar getirilmiştir. Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki gerçek devre mülk hakkı bu değerlendirmede özel bir konuma sahiptir.
Bu ayrım özellikle cayma bildiriminin şekli, tapu işlemleri, sözleşmenin sona erdirilmesi, dava yolu ve arabuluculuk açısından önem taşıyabilir.
Bu nedenle mağdurun elindeki belgenin üzerinde “devre mülk” yazması tek başına yeterli değildir. Tapuda gerçekten ayni hak bulunup bulunmadığı, yalnızca dönemsel kullanım hakkının mı satıldığı, mülkiyet payının bulunup bulunmadığı ve sözleşmenin hukuki yapısı birlikte incelenmelidir.
Devre mülk cayma hakkı, tüketicilere sağlanan en önemli korumalardan biridir.
6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici, devre tatil sözleşmesinden 14 gün içerisinde gerekçe göstermek ve cezai şart ödemek zorunda olmaksızın cayabilir. Ticaret Bakanlığı da 2026 tarihli güncel uyarısında bu hakkı açıkça hatırlatmaktadır.
Bu hak, tüketicinin daha sonra fikrini değiştirmesi için tanınmış kanuni bir korumadır. Tüketicinin “neden vazgeçtiğini” kanıtlaması gerekmez.
Örneğin satış toplantısında sözleşme imzalayan bir kişi eve döndükten sonra sözleşmenin kendisi için uygun olmadığını fark edebilir. Kanuni cayma süresi devam ediyorsa sırf sözleşmeyi imzalamış olması cayma hakkını ortadan kaldırmaz.
Ayrıca sözleşmenin doğrudan devre tatil tesisinde imzalanmış olması da tek başına cayma hakkını ortadan kaldırmaz. Ticaret Bakanlığı, tesis içerisinde imzalanan sözleşmeler bakımından da tüketicinin cayma hakkının bulunduğunu açıkça ifade etmektedir.
Devre mülk sözleşmesinden cayma bildiriminin doğru yöntemle yapılması son derece önemlidir.
Ticaret Bakanlığı'nın güncel açıklamasına ve ilgili yönetmeliğe göre tapu devrine dayanan devre mülk işlemlerinde cayma bildiriminin noter aracılığıyla yapılması gerekir. Şahsi kullanım hakkı sağlayan devre tatil sözleşmelerinde ise yazılı bildirim veya kalıcı veri saklayıcısı kullanılabilir.
Bu nedenle yalnızca şirket çalışanını telefonla arayıp “vazgeçtim” demek özellikle ispat bakımından riskli olabilir.
Tüketicinin bildirimin hangi tarihte gönderildiğini ve karşı tarafa ulaştırıldığını ispatlayabileceği bir yöntem kullanması önem taşır.
Tapulu bir devre mülk sözleşmesi söz konusuysa noter kanalıyla işlem yapılması, daha sonraki uyuşmazlıklarda caymanın süresinde ve usulüne uygun gerçekleştirildiğini göstermesi açısından ayrıca önemlidir.
Güncel mevzuat bu konuda tüketiciyi güçlü şekilde korumaktadır.
6502 sayılı Kanun'a göre 14 günlük cayma süresi dolmadan satıcı veya sağlayıcı tüketiciden herhangi bir isim altında ödeme isteyemez ve tüketiciyi borç altına sokan belge alamaz. Yasağa rağmen ödeme alınmışsa alınan bedelin derhal iadesi gerekir. Tüketiciyi borç altına sokan belgeler de tüketici yönünden geçersizdir.
Dolayısıyla “kapora”, “rezervasyon bedeli”, “dosya bedeli”, “üyelik bedeli”, “hizmet bedeli” veya başka bir isim kullanılması tek başına bu yasağı ortadan kaldırmaz.
Ticaret Bakanlığı 2026 tarihli uyarısında sözleşmedeki ödeme tarihlerinin dahi cayma süresi içerisinde kalacak şekilde belirlenemeyeceğini vurgulamaktadır.
Bu husus devre mülk para iadesi taleplerinde özellikle değerlendirilmelidir.
Satıcı veya sağlayıcı yalnızca sözleşme imzalatmakla yükümlü değildir. Tüketiciye sözleşme kurulmadan önce belirli bilgiler verilmelidir.
Devre Tatil ve Uzun Süreli Tatil Hizmeti Sözleşmeleri Yönetmeliği uyarınca satıcı veya sağlayıcının sözleşmeden en az bir gün önce tüketiciye gerekli ön bilgilendirme formunu vermesi gerekir.
Ön bilgilendirme, sözleşme ve cayma formuna ilişkin belirli yükümlülüklerin gerektiği şekilde yerine getirilmemesi durumunda tüketici normal 14 günlük süreyle bağlı olmayabilir. Ticaret Bakanlığı'nın güncel tüketici rehberi bu durumda cayma hakkı süresinin bir yıl uzayabileceğini belirtmektedir.
Bu nedenle “sözleşmenin üzerinden 14 gün geçti, artık hiçbir hakkınız yok” şeklindeki her açıklama hukuken doğru kabul edilmemelidir.
Öncelikle sözleşme öncesinde hangi belgelerin verildiği ve tüketicinin cayma hakkı konusunda mevzuata uygun biçimde bilgilendirilip bilgilendirilmediği incelenmelidir.
Bu konuda 2022 yılında önemli bir mevzuat değişikliği gerçekleştirilmiştir.
6502 sayılı Kanun'un güncel 50. maddesine göre devre mülk hakkı veren sözleşmeler de dâhil olmak üzere tüketicilerle ön ödemeli devre tatil sözleşmesi kurulamaz.
Bu düzenleme özellikle henüz tamamlanmamış veya gelecekte teslim edileceği belirtilen projelerin tüketicilere devre tatil sistemi üzerinden önceden satılması bakımından önem taşımaktadır.
Eski tarihli sözleşmeler ise sözleşmenin kurulduğu tarihte yürürlükte bulunan düzenlemeler bakımından ayrıca incelenmelidir. Bu nedenle internet üzerinde eski mevzuata göre hazırlanmış “ön ödemeli devre tatil” açıklamalarının bugün imzalanan her sözleşme açısından geçerli olduğu düşünülmemelidir.
Devre mülk mağduriyetinde sözleşme tarihi, uygulanacak hukuk bakımından kritik bilgilerden biridir.
Güncel düzenlemeye göre gerçek devre mülk hakkı veren sözleşmeler hariç olmak üzere şahsi hak sağlayan devre tatil sözleşmeleri en fazla 10 yıl süreli kurulabilir.
Bu nedenle tüketiciye yalnızca dönemsel konaklama hakkı sağlandığı halde çok uzun süreli, belirsiz veya ömür boyu kullanım benzeri ifadeler içeren sözleşmelerin hukuki niteliğinin ayrıntılı biçimde incelenmesi gerekebilir.
Sözleşmenin adı yerine gerçekte hangi hakkın sağlandığı önem taşır.
Devre mülk dolandırıcılığı şikayetlerinde kullanılan yöntemler olaydan olaya değişebilir. Ancak son dönemde resmi makamların da uyardığı bazı modeller bulunmaktadır.
Tüketiciye telefonla ulaşılarak mevcut devre mülkünün yüksek bedelle satılacağı söylenebilir. Satışın gerçekleştirilebilmesi için işlem, vergi, dosya veya yetkilendirme adı altında yeni ödeme istenebilir.
Tüketici “devre mülkünüzü geri alacağız” veya “ödediğiniz parayı iade edeceğiz” şeklindeki vaatlerle yeniden toplantıya çağrılabilir.
İptal yapılacağı düşüncesiyle imzalanan evrakların gerçekte yeni bir devre tatil veya taşınmaz sözleşmesi olduğu ileri sürülebilir.
“Ücretsiz tatil kazandınız”, “çekilişten çıktınız”, “sadece tanıtıma katılacaksınız” gibi ifadeler kullanılarak tüketici satış organizasyonuna getirilebilir.
Ticaret Bakanlığı özellikle mevcut devre mülkün satılması veya iptal edilmesi vaadiyle tüketicilerin yeni satışlara yönlendirilmesi ve vekâletnameler kullanılarak başka işlemler yapılması konusunda güncel uyarıda bulunmaktadır.
Ticaret Bakanlığı'nın özellikle dikkat çektiği satış yöntemlerinden biri “ücretsiz tatil kazandınız” şeklindeki davetlerdir.
Bu davetlerin ardından tüketiciler tesislere götürülerek uzun ve yoğun satış sunumlarına tabi tutulabilir. Bakanlık, böyle bir daveti kabul eden tüketicilerin tesis içerisinde tanıtım ve satış faaliyeti yapılacağının farkında olması gerektiğini belirtmektedir.
Elbette her ücretsiz tanıtım daveti dolandırıcılık anlamına gelmez. Ancak tüketicinin karar vermesi için yeterli süre verilmemesi, sözleşmenin okunmasının engellenmesi, “bu fırsat yalnızca bugün geçerli” baskısı kurulması veya tüketicinin ayrılmak istemesine rağmen satış görüşmesinin sürdürülmesi dikkatle değerlendirilmelidir.
Hayır. Bir kişinin sözleşmeyi imzalamış olması, koşulları varsa aldatıldığını ileri sürmesine tek başına engel değildir.
Ceza hukuku bakımından önemli olan, sözleşmenin hangi koşullarda yapıldığı ve tüketicinin kararının hileli davranışlarla etkilenip etkilenmediğidir.
Özel hukuk bakımından da Türk Borçlar Kanunu'nun 36. maddesi önem taşıyabilir. Bu hükme göre taraflardan biri diğer tarafın aldatması sonucunda sözleşme yapmışsa, yanılma esaslı olmasa bile sözleşmeyle bağlı olmayabilir.
Ancak aldatma iddiasının varlığı ve sonuçları somut olay üzerinden değerlendirilir. Her pazarlama abartısı veya daha sonra yerine getirilmeyen vaat otomatik olarak hukuki anlamda “hile” kabul edilmeyebilir.
Bu nedenle sözleşme öncesindeki reklamlar, mesajlar, satış temsilcisinin yazılı açıklamaları, broşürler ve sözleşme metni birlikte incelenmelidir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 36 ve 39. maddeleri, aldatma nedeniyle sözleşmenin bağlayıcılığına itiraz edilmesi bakımından önemlidir.
TBK 39 uyarınca aldatılan taraf, aldatmayı öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirmez veya verdiği şeyi geri istemezse sözleşmeyi onamış sayılabilir. Bu süre hak düşürücü nitelikte önem taşıdığından mağduriyet fark edildiğinde gecikmeden hukuki değerlendirme yapılması gerekir.
Buradaki bir yıllık süre, devre tatil mevzuatındaki 14 günlük cayma hakkıyla aynı şey değildir.
14 günlük cayma hakkında tüketicinin herhangi bir neden göstermesine gerek yoktur. Aldatma nedeniyle sözleşmenin bağlayıcılığına itiraz ise farklı bir hukuki sebebe dayanır.
Dolayısıyla cayma süresi geçmiş olsa bile olayın özelliklerine göre başka hukuki yolların bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Devre mülk dolandırıcılığı savcılık şikayeti, olayda suç şüphesi bulunduğu düşünülüyorsa Cumhuriyet Başsavcılığına yapılabilir.
Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 158. maddesine göre suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir. Şikâyet yazılı olabileceği gibi tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak da yapılabilir.
Uygulamada ayrıntılı bir şikâyet dilekçesi hazırlanması olayların kronolojik olarak açıklanmasına yardımcı olur.
Dilekçede sözleşmenin ne zaman ve nerede imzalandığı, satışı yapan kişilerin kim olduğu biliniyorsa kimlik veya iletişim bilgileri, hangi vaatlerin verildiği, hangi ödemelerin yapıldığı, tüketicinin aldatıldığını ne zaman fark ettiği ve sonrasında şirketle hangi görüşmelerin gerçekleştirildiği açık şekilde anlatılmalıdır.
“Beni dolandırdılar” şeklindeki genel ifadeler yerine olayların somutlaştırılması soruşturmanın sağlıklı ilerlemesine yardımcı olabilir.
Devre mülk suç duyurusu hazırlanırken mümkün olan bütün belgelerin korunması önemlidir.
Sözleşmenin tüm sayfaları, ek protokoller, ödeme makbuzları, banka dekontları, kredi kartı işlemleri, senetler, tapu belgeleri, noter evrakları, vekâletnameler, şirket tarafından verilen broşürler, reklam çıktıları ve yazılı mesajlaşmalar delil açısından önem taşıyabilir.
E-posta yazışmaları ve WhatsApp gibi mesajlaşma uygulamalarındaki konuşmalar da olayın değerlendirilmesinde yararlı olabilir.
Satış temsilcisinin kartviziti veya adı, toplantının gerçekleştiği otel ya da tesis bilgileri ve ödeme yapılan banka hesaplarının kimlere ait olduğu da dilekçede belirtilebilir.
Belge ve ekran görüntülerinin orijinal hallerini korumak önemlidir.
Özellikle ses veya görüntü kaydı gibi delillerde hukuka uygunluk ayrıca değerlendirilmesi gereken bir konu olduğundan hukuki yardım alınmadan gizli kayıt yöntemlerine başvurulması uygun olmayabilir.
Ceza sorumluluğu kural olarak gerçek kişilere aittir. Bu nedenle yalnızca şirket unvanının belirtilmesi yerine mümkün olduğunca eylemi gerçekleştiren veya yöneten kişilerin belirlenmesi önem taşır.
Satış temsilcileri, şirket adına hareket eden kişiler, yöneticiler veya ödeme sürecini yöneten kişiler somut olayın özelliklerine göre soruşturmada incelenebilir.
Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesinde, tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında gerçekleştirilen dolandırıcılık nitelikli haller arasında düzenlenmiştir. Ancak bu hükmün uygulanıp uygulanmayacağı otomatik değildir; kişinin şirketle ilişkisi ve fiilin ticari faaliyet kapsamında gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılır. Yargıtay'ın 2026 tarihli bir kararında da bu hususların somut olarak araştırılması gerektiği vurgulanmıştır.
Hayır.
Bu ayrım özellikle hukuki içeriklerde doğru kurulmalıdır. Devre mülk sözleşmesinin yerine getirilmemesi tek başına nitelikli dolandırıcılık mahkûmiyeti anlamına gelmez.
Ceza hukukunda savcılık ve mahkeme, işlemin başlangıcındaki iradeyi ve kullanılan hileli davranışları değerlendirir.
Örneğin tüketicinin ödeme yaptığı anda satıcının hiçbir şekilde vaat edilen hakkı sağlama imkanının veya niyetinin bulunmadığı, gerçeğe aykırı belgeler kullanıldığı ya da aynı hakkın sistematik biçimde çok sayıda kişiye satıldığı yönünde deliller bulunması ceza hukuku açısından farklı değerlendirmelere yol açabilir.
Buna karşılık tamamen ticari başarısızlık veya sonradan ortaya çıkan ifa problemi esasen özel hukuk uyuşmazlığı olarak değerlendirilebilir.
Suç vasfını belirleme yetkisi savcılık ve mahkemelere aittir.
Devre mülk mağdurlarının en sık yanıldığı konulardan biri budur.
Savcılığa suç duyurusunda bulunmak ile devre mülk para iadesi talep etmek aynı hukuki işlem değildir.
Savcılık şikayetinin temel amacı suç işlendiği iddiasının araştırılmasıdır. Savcı delilleri toplar, şüphelileri araştırır ve yeterli şüphe bulunup bulunmadığını değerlendirir.
Ödenen paranın sözleşmesel sebeplerle iadesi ise tüketici hukuku veya özel hukuk kapsamında ayrıca talep edilebilir.
Bu nedenle “savcılığa gittim, param mutlaka savcılık tarafından geri ödenir” şeklinde bir beklenti doğru değildir.
Somut olayda hem ceza soruşturması hem de tüketici hukuku kapsamında para iadesine yönelik süreçlerin paralel şekilde yürütülmesi gerekebilir.
Ticaret Bakanlığı'nın 2026 tarihli açıklaması da konusu suç oluşturan işlemlerde Cumhuriyet Başsavcılığına başvuruyu, tüketici uyuşmazlıklarındaki hak arama yollarından ayrıca belirtmektedir.
Devre mülk para iadesi talebinde izlenecek yöntem sözleşmenin niteliğine ve uyuşmazlığın sebebine bağlıdır.
Cayma süresi içerisindeyseniz öncelikle cayma hakkının mevzuata uygun şekilde kullanılması gerekir.
Cayma süresinde ödeme alınmışsa güncel mevzuat uyarınca bu ödemenin iadesi talep edilebilir.
Ön bilgilendirme yükümlülüğünün ihlal edilmesi söz konusuysa uzamış cayma süresinin uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilmelidir.
Tüketici aldatma nedeniyle sözleşme yaptığını düşünüyorsa TBK kapsamındaki irade bozukluğu hükümleri gündeme gelebilir.
Sözleşmede vaat edilen hizmet hiç sunulmamış veya ayıplı biçimde sunulmuşsa tüketici hukukundaki diğer haklar ayrıca incelenebilir.
Tapuda ayni hak devri gerçekleştirildiyse tapu işlemlerinin hukuki sonucu nedeniyle daha farklı talepler ve usuller söz konusu olabilir.
Dolayısıyla devre mülk iade davası denildiğinde tek tip dava olmadığı bilinmelidir.
Devre tatil işlemleri tüketici işlemi niteliği taşıdığı ölçüde Tüketici Hakem Heyeti yolu gündeme gelebilir.
Tüketici hakem heyetlerinin görev sınırı her yıl güncellenen parasal sınıra göre belirlenmektedir. Belirlenen sınırın altında kalan tüketici uyuşmazlıklarında hakem heyetine başvuru yapılabilir; daha yüksek değerli uyuşmazlıklarda ise görevli yargı yolu ayrıca değerlendirilir. Ticaret Bakanlığı bu ayrımı her yıl güncel olarak duyurmaktadır.
Başvurular e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi aracılığıyla veya yetkili heyetlere fiziki olarak yapılabilir.
Ancak tapu iptali, ayni hak ve taşınmazın mülkiyetine doğrudan ilişkin karmaşık uyuşmazlıklarda görev ve başvuru yolu farklılık gösterebilir. Bu nedenle yalnızca uyuşmazlığın parasal değerine bakılarak hareket edilmemelidir.
Devre tatil ve devre mülk işlemleri tüketici işlemi niteliğindeyse uyuşmazlıkların önemli bir bölümü Tüketici Mahkemelerinde görülmektedir.
Tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde ilgili davalara tüketici mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi bakabilir.
Ancak dava açılmadan önce uyuşmazlığın niteliğine göre zorunlu arabuluculuk bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi gerekir.
6502 sayılı Kanun'un 73/A maddesi uyarınca kural olarak tüketici mahkemelerinde dava açılmadan önce arabuluculuğa başvuru dava şartıdır. Bununla birlikte kanunda çeşitli istisnalar bulunur. Özellikle tüketici işlemi niteliğinde olup taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar zorunlu arabuluculuk istisnaları arasında yer almaktadır.
Bu ayrım gerçek devre mülk hakkına ilişkin tapu uyuşmazlıklarında özellikle önem kazanabilir.
Bunun cevabı uyuşmazlığın türüne bağlıdır.
Genel tüketici uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk uygulanmaktadır. Ancak Tüketici Hakem Heyeti görevine giren uyuşmazlıklar ile tüketici işlemi niteliğindeki taşınmazın aynından doğan bazı uyuşmazlıklar kanuni istisnalar arasındadır.
Bu nedenle sadece “devre mülk davasında arabuluculuk zorunludur” veya “hiçbir zaman zorunlu değildir” şeklinde genel bir ifade doğru olmaz.
Örneğin yalnızca para iadesine ilişkin bir talep ile tapunun iptaline veya ayni hakkın kaldırılmasına yönelik talep usul bakımından aynı şekilde değerlendirilmeyebilir.
Dava açılmadan önce talebin hukuki niteliğinin doğru belirlenmesi usulden ret riskinin azaltılması açısından önemlidir.
Devre tatil satışlarında tüketicilere senet imzalatılması uygulamada önemli uyuşmazlıklara yol açabilmektedir.
Güncel 6502 sayılı Kanun uyarınca 14 günlük cayma süresi dolmadan tüketiciyi borç altına sokan belge alınamaz. Bu yasağa rağmen düzenlenen borçlandırıcı belgelerin tüketici yönünden geçersiz olduğuna ilişkin açık hüküm bulunmaktadır.
Ancak senetlerin daha sonra üçüncü kişilere devredilmiş olması, icra takibine konu edilmesi veya farklı tarihlerde düzenlenmesi ek hukuki sorunlar yaratabilir.
Bu nedenle elinde bono veya senet bulunan tüketicinin yalnızca şirketten sözlü olarak “senetleri iptal ettik” açıklaması almakla yetinmemesi önemlidir.
İcra takibi başlamışsa süreler son derece kısa olabileceğinden belgenin niteliği ve takip türü gecikmeden değerlendirilmelidir.
Kredi kartıyla yapılan bir ödeme açısından tüketicinin sahip olduğu sözleşmesel haklarla kart işleminin niteliği birlikte değerlendirilmelidir.
Cayma hakkının geçerli biçimde kullanılmış olması veya sözleşmenin hukuken sona ermiş olması durumunda satıcıdan para iadesi talep edilebilir.
Banka veya kart kuruluşu üzerinden yapılabilecek işlem itirazları ise ödeme şekli, işlem tarihi, kart sistemi kuralları ve somut olayın özelliklerine göre değişebilir.
Bu nedenle devre mülk kredi kartı iadesi bakımından satıcıya yapılacak hukuki başvuruyla banka nezdindeki itiraz imkanları birbirine karıştırılmamalıdır.
Kart işlemine ilişkin ekstreler ve banka kayıtları mutlaka saklanmalıdır.
Devre tatil sözleşmesiyle bağlantılı bir kredi kullanılmışsa kredinin hukuki niteliğinin belirlenmesi önemlidir.
6502 sayılı Kanun'da, tüketicinin ödeyeceği bedelin satıcı veya sağlayıcı ile kredi veren arasındaki anlaşmaya dayanan bir bağlı kredi ile karşılanması ve tüketicinin cayma hakkını süresinde kullanarak kredi verene de bildirimde bulunması halinde bağlı kredi sözleşmesinin cezai şart veya tazminat olmaksızın sona ermesine ilişkin düzenleme bulunmaktadır.
Ancak her ihtiyaç kredisi kendiliğinden bağlı kredi sayılmaz.
Kredinin devre tatil satışıyla hukuki ve ekonomik bağlantısının bulunup bulunmadığı incelenmelidir.
Bu nedenle hem satıcıyla yapılan sözleşme hem de banka kredi belgeleri birlikte değerlendirilmelidir.
Tapu devrinin gerçekleştirilmiş olması uyuşmazlığı daha karmaşık hale getirebilir ancak tek başına tüketicinin hiçbir hukuki hakkının kalmadığı anlamına gelmez.
Öncelikle tapuda hangi hakkın tescil edildiği incelenmelidir.
Gerçek bir devre mülk hakkı mı kurulmuştur, yoksa taşınmazın çok küçük bir hissesi mi devredilmiştir? Tüketiciye satış sırasında hangi bilgiler verilmiştir? Tapudaki taşınmazla tüketiciye gösterilen tesis aynı mıdır? Kullanım dönemi ve bağımsız bölüm bilgileri uyumlu mudur?
Özellikle tüketicinin başka bir işlem yapılacağını düşünürken vekâletname üzerinden bilgisi dışında farklı bir taşınmazın devredildiği iddiaları güncel şikayetler arasında yer almaktadır. Ticaret Bakanlığı 2026 tarihli açıklamasında bu yönteme ayrıca dikkat çekmiştir.
Tapu iptali veya ayni hakka ilişkin talepler nedeniyle bu tür dosyalarda somut belgelerin ayrıntılı incelenmesi gerekir.
Devre mülkün satılacağı veya üyeliğin sona erdirileceği vaadiyle tüketiciden geniş yetkiler içeren vekâletname istenmesi ciddi sonuçlar doğurabilir.
Vekâletnamenin hangi taşınmazı kapsadığı, satış yetkisi verip vermediği, bedel tahsil yetkisi bulunup bulunmadığı ve vekilin üçüncü kişilerle işlem yapabilme kapsamı mutlaka okunmalıdır.
“Bu yalnızca iptal işlemi için gerekli” şeklindeki sözlü açıklamaya dayanarak içeriği okunmadan vekâletname verilmemelidir.
Ticaret Bakanlığı'nın son dönemdeki uyarılarında tüketicilerin bilgileri dışında vekâletname yoluyla tapu işlemleri gerçekleştirildiğine ilişkin başvurular bulunduğu açıkça belirtilmektedir.
Şüpheli bir işlem fark edildiğinde tapu kayıtlarının ve vekâletnamenin örneklerinin hızlı şekilde temin edilmesi önemlidir.
Bu model uygulamada özellikle dikkat edilmesi gereken yöntemlerden biridir.
Daha önce devre mülk satın almış bir kişiye yıllar sonra ulaşılarak “alıcı hazır”, “yabancı yatırımcı satın alacak”, “şirketinizin devre mülkünü geri alıyoruz” veya “yüksek bedelle satış yapılacak” denilebilir.
Ardından işlemin tamamlanması için yeni sözleşme, vekâletname veya ödeme talep edilebilir.
Bu tür bir vaat gerçeğe aykırıysa ve baştan itibaren tüketicinin yeni ödeme yapmasını sağlamak amacıyla kullanılmışsa ceza hukuku bakımından hileli davranış iddiası gündeme gelebilir.
Ancak somut olayın dolandırıcılık oluşturup oluşturmadığı savcılık tarafından deliller doğrultusunda değerlendirilir.
Ticaret Bakanlığı'nın 2026 tarihli uyarısındaki en dikkat çekici hususlardan biri budur.
Bazı tüketicilerin ilk işlemin iptali veya devre mülk para iadesi için şirketle iletişim kurduğu sırada ikinci kez satış işlemine yönlendirildiği ve yeni ödeme ya da senet yükümlülüğü altına sokulduğu bildirilmiştir.
Aydın´daki avukatlık ofisimiz sizlere Devre Mülk Dolandırıcılığı (Savcılık Şikayeti ve Para İadesi) konusu ile ilgili bu içeriği hazırladı.
paylaş
twittle
paylaş
paylaş